مبایعه نامه
مبایعه نامه انواع متفاوتی را در بر میگیرد برای مثال قرارداد خودرو با قرارداد ملک کاملا متفاوت است. زمانی که چنین قراردادی تعیین میشود و به واسطه آن ملک، مال، خودرو و غیره به فروش میرسد میان دو طرف قراردادی امضا خواهد شد و تمامی شرایط و ضوابط در آن ذکر میگردد.
انواع مبایعه نامه کدامند؟
به طور کلی میتوان عنوان کرد که مبایعه نامه به صورت رسمی یا عادی تنظیم میشود و باید گفت اگر قراداد سه حالت نامبرده شده زیر را دارا باشد میتوان گفت این سند از نوع رسمی است و اگر این سه حالت را دارا نباشد از نوع عادی خواهد بود.
سه حالتی که موجب رسمی شدن سند میگردند عبارتند از:
- اسنادی که از اداره ثبت اسناد صادر شده باسند.
- اسنادی که در دفاتر استاد تنظیم صده باشند.
- اسنادی که توسط یکی از مامورین دولتی و رای دادگاه تنظیم شده باشند.
لازم به ذکر است نامههایی که در املاک و توسط مشاوین املاک تنظیم شده باشد به عنوان مبایعه نامه املاک شناخته شده یا مبایعهنامههای دستی به عنوان سند عادی شناخته میشوند و سه حالت بالا را دارا نیستند.
تفاوت مبایعه نامه و قولنامه چیست؟
ممکن است شما نیز همانند اغلب افراد تصور کنید مبایعه نامه و قولنامه یکی هستند و تفاوتی میان آنها نیست اما باید گفت این تصور کاملا اشتباه است و این دو قرارداد کاملا با یکدیگر متفاوت خواهند بود. هنگامی که میان خریدار و فروشنده قراردادی تحت عنوان مبایعه نامه شکل میگیرد ملزم به ذکر تمامی شرایط، قوانین، جزئیات و نکات خواهند بود اما در مقابل هنگام عقد قرارداد قولنامه نیاز نیست تمامی موارد ذکر شود و این قول و قرارها تنها میان طرفین قرارداد وجود خواهد داشت. از طرفی تبعات قانونی و قضایی این دو قرارداد کاملا با یکدیگر فرق دارد و هر کدام موضع مربوط به خود را دارا هستند.
تفاوت مبایعه نامه و سند رسمی
مبایعه نامه در واقع یک سند عادی است که به وسیله خریدار و فروشنده در خصوص ملک یا هر کالای مورد معامله توافق میشود. طرفین در مبایعه نامه در ارتباط با زمان و مکان تحویل مال و نحوه پرداخت آن تعهداتی را قبول میکنند. این در حالی است که در سند رسمی ماموران رسمی آن را تنظیم میکنند و تفاوت آن با یک سند عادی مانند مبایعه نامه آن است که قابل استناد بوده و در مراجع قضایی و قانونی قابل استناد و استفاده است.

اجاره نامه
برای پرداختن به ماهیت اجاره نامه و بررسی انواع و قالب آن، ابتدا باید بدانیم قرارداد اجاره چیست. اجاره عقدی است که شخصی به نام مستاجر، طی قراردادی، برای مدت زمان مشخص و در برابر مقداری پول، صاحب منافع یک عین (معمولا ملک) مستاجره میشود. شخص اجاره دهنده با نام “موجر” و شخص اجاره کننده “مستاجر” شناخته میشوند.
اجاره نامه حداقل در ۲ نسخه تنظیم می شود و موجر و مستأجر قرارداد را امضاء می کنند. اجاره نامه باید حتما مدت دار باشد و توسط دو شاهد امضا شود.
انواع اجارهنامه
اجارهنامه به سه روش زیر تنظیم میشود: اجارهنامه رسمی یا محضری، اجارهنامه بنگاهی، اجارهنامه دستی.
اسنادی که در دفاتر رسمی نوشته نمی شود اسناد غیر رسمی یا عادی است. این اسناد که بین دو نفر نوشته می شود حتی با وجود کد رهگیری هم این اسناد اعتبار قانونی ندارد.
بدین ترتیب برای بستن این عقد، سندی نوشتاری تنظیم میشود که در آن مشخصات کامل طرفین (موجر و مستاجر)، مدت زمان قرارداد، اجاره بها و همچنین اوصاف عین مستاجره در آن نوشته میشود. بنابراین در تنظیم یک اجاره نامه باید موارد زیر رعایت شود:
- واضح و روشن بودن تمامی مفاد قوانین حول محور قراداد اجاره.
- اشاره ی کامل به موضوع اجاره (عین مساجره)
- اطلاعات دقیق طرفین قرارداد اجاره به همراه آدرس دقیق محل کار یا سکونت
- رعایت انصاف و عدل به گونه ای از منافع هیچ یک از طرفین چشم پوشی نشود
- ذکر مدت قرارداد
- تنظیم قرارداد در ۲ الی ۳ نسخه در صورت نیاز
- اشاره به مراجع ذی صلاح جهت حل اختلافات

قولنامه
قولنامه سندی است فاقد جنبه ی رسمی و صرفا برای قول و تعهد به انجام عملی از جمله، خرید، فروش یا اجاره ی عین معینی نوشته میشود. البته باید دقت شود که تنظیم قولنامه همانند دیگر اسناد رسمی و عادی نباید مخالف صریح قانون باشد و تنها در این صورت نسبت به طرفینی که اقدام به نوشتن آن کرده اند معتبر و نافذ خواهد بود.
درواقع قولنامه تعهدی نسبت به انجام امری در آینده و به نوعی تضمین ایفای تعهد در آینده است. به همین دلیل به آن “پیش قراداد” نیز گفته میشود. یکی از مهم ترین مواردی که باید در قولنامه ذکر شود، زمان انجام تعهد قول داده شده است. این قرارداد قولنامه در صورت پابرجا ماندن شرایط، به اعتبار خود باقی می ماند تا زمانیکه که طرفین آمادگی ورود به قرارداد اصلی بیع، اجاره و… را داشته باشند. توجه داشته باشید که سند قولنامه عموماً برای قرارداد بیع نوشته می شود.
این سند نیز همانند اجاره نامه میتواند به شیوه ی دستی و یا رسمی نوشته شود. همچنین تمامی موارد ذکر شده در اجاره نامه مانند مشخاص طرفین، مدت زمان اعتبار قرارداد (مدتی که قرار است پس از آن قرارداد اصلی بیع منعقد شود)، موضوع مال و شرایط دیگر ذکر میشود. باید توجه شود که عادی بودن سند قولنامه به معنای ضعف در اعتبار آن نبوده و قولنامه یکی از اسناد لازم و غیرقابل فسخ (اگر حق فسخ و یا خیارات قانونی وجود نداشته باشد) می باشد.


